Ana içeriğe atla

TÜBA Başkanı Şeker, COP31’de İklim ve Sağlıkta Bilim Akademilerinin Rolünü Anlattı

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, COP31'de iklim-sağlık politikalarında bilim akademilerinin rolünü ve üç somut öneriyi paylaştı.

TÜBA Başkanı Şeker, COP31'de İklim ve Sağlıkta Bilim Akademilerinin Rolünü Anlattı

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen “İklime Dirençli Sağlık Sistemleri için Bilim ve Liderlik” başlıklı uluslararası etkinlikte konuşan TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, bilim akademilerinin iklim-sağlık politikalarında bağımsız danışmanlık, ulusal araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve eşitlikçi uluslararası iş birlikleri yoluyla etkin rol üstlenmesi gerektiğini savundu.

9 Kasım 2026’da Mavi Alan Türkiye Pavilyonu’nda gerçekleşen oturumun moderatörlüğünü ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau yürüttü. Panelde Brezilya Sağlık Bakanlığı Çevre Sağlığı ve İş Sağlığı Gözetimi Dairesi Direktörü Dr. Agnes Soares da Silva, Dünya Sağlık Örgütü Çevre, İklim Değişikliği ve Sağlık Dairesi Direktörü Dr. Maria Neira ve Endonezya Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Daniel Murdiyarso da konuşmacı olarak yer aldı.

İklim Krizi Aynı Zamanda Sağlık Krizi

Konuşmasına iklim krizinin sağlık boyutuna dikkat çekerek başlayan Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini, gıda ve su güvenliğini tehdit ettiğini ve bazı bulaşıcı hastalıkların yayılmasını artırdığını belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2000-2019 yılları arasında dünya genelinde yılda yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandığını hatırlatan Şeker, yaşlıların, çocukların, açık havada çalışanların ve kaynakları sınırlı toplulukların daha savunmasız olduğunu ifade etti. Şeker, sorunların çözümünde “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini vurguladı.

Bilim ve Politika Arasında Köprü

Şeker, akademilerin katkısını üç başlıkta değerlendirdi. Birincisi, bağımsız bilimsel danışmanlığın politika yapım süreçlerine daha fazla dahil edilmesiydi. İkincisi, önleyici sağlık hizmetleri ile ulusal kurumsal kapasitenin güçlendirilmesiydi. Üçüncüsü ise eşitlikçi uluslararası bilimsel iş birliğiydi. Şeker, her ülkenin kendi bilimsel kanıtlarını üretebilmesi ve önceliklerini belirleyebilmesi gerektiğini, sürdürülebilir sağlık sistemlerinin dışarıdan hazır alınamayacağını söyledi. TÜBA’nın 2020 yılında yayımladığı “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırlanan “COP31 Eylem Gündemi Hedefleri: Sentez Raporu”na da değindi.

Akademilerin Köprü Görevi

Moderatör Dzau’nun, düşük ve orta gelirli ülkelerde akademilerin politikalar üzerindeki etkisini nasıl artırabileceği sorusuna yanıt veren Şeker, üç öneri sundu. Sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren “Tek Sağlık” konseylerinin kurulması ve akademilerin bu konseylerin bilimsel sekreterliğini üstlenmesi önerildi. Ülkelerin kendi koşullarını yansıtan bölgesel veri ve araştırmacı kapasitesine yatırım yapması gerektiği vurgulandı. Ayrıca düşük ve orta gelirli ülkelerden araştırmacıların uluslararası projelerde araştırma sorularını belirleyen eşit ortaklar olarak yer almasının önemi dile getirildi. Şeker, “Konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın. Akademiler, bu üç adımın hepsinde köprü görevi görebilir.” sözleriyle yanıtını tamamladı.

Başarının Ölçütü

Şeker, artık sorunun fark edilmesi aşamasından ölçülebilir sonuçlar elde edilmesi aşamasına geçilmesi gerektiğini belirtti. Bilim akademilerinin rolünün yalnızca rapor hazırlamakla sınırlı olmadığını, hükümetlerin politikalarının etkisini değerlendirmesine ve ilerlemeyi izlemesine yardımcı olmaları gerektiğini ifade etti. İklim ve sağlık alanındaki başarının üretilen strateji sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini vurguladı.

Son Eklenenler

Okumaya Devam Edin